Inkomens boven de sociale huur- of koopgrens

Voorrang voor wie niet in aanmerking komt voor een sociale huur- of koopwoning

De Vlaamse Regering ontwikkelde twee decreten (Vlabinvest en het Grond- & Pandenbeleid) voor wie geen aanspraak maakt op een sociale woning, maar tevens te weinig verdient om een geschikte woning te vinden via de normale marktwerking. 

Vlabinvest apb met verhoogd inkomensplafond

Een eerste initiatief dat de Vlaamse Regering in het leven heeft geroepen om in de Vlaamse Rand een specifiek woonbeleid te voeren, is Vlabinvest, het Investeringsfonds voor Grond-& Woonbeleid voor Vlaams-Brabant4. Per 1 januari 2015 werd de opdracht van de bevoegdheid inzake het voeren van een specifiek grond- en woonbeleid voor Vlaams-Brabant aan de provincie Vlaams-Brabant toegekend. In uitvoering van deze opdracht richtte de provincie het autonoom provinciebedrijf Vlabinvest apb op.

De bevoegdheid van Vlabinvest apb inzake het grond- en woonbeleid is nog steeds ongewijzigd:

  • Het voeren van een grondbeleid en de realisatie van woonprojecten met een sociaal karakter in gemeenten van de provincie Vlaams-Brabant;
  • De uitbouw van voorzieningen die noodzakelijk worden geacht om het Vlaams karakter en een hoogwaardige woonkwaliteit in deze regio te behouden of te bevorderen.

Vlabinvest apb voorziet huur- en koopwoningen waarvoor men enkel kan kandideren als de kandidaat voldoet aan een eigendomsvoorwaarde en specifieke inkomensplafonds. Deze plafonds liggen echter beduidend hoger in vergelijking met sociale huur of koop. Dit is een uitdrukkelijke beleidskeuze om op die manier een sociale mix te creëren. Vlabinvest-woningen worden immers vaak gecombineerd met sociale woningen. Het voordeel is dat de ‘Vlabinvest-voorrang’ even- eens van toepassing is op de sociale woningen5. Om te kandideren voor Vlabinvest-woningen kan men zich bovendien richten tot de sociale huisvestingsmaatschappijen die samenwerken met Vlabinvest apb. Op die manier kan de kandidaat- huurder of –koper terecht bij een uniek loket voor sociale -, Vlabinvest- en zelfs bescheiden woningen of - kavels.

Zonder inkomensplafond

Naast de twee systemen die werken met inkomensplafonds (sociale huur/koop of Vlabinvest huur/koop) voorziet het decreet Grond- en Pandenbeleid (DGP)6 nog twee andere Vlaamse beleidsinstrumenten waarbij geen inkomens- plafonds gelden:

1. Bescheiden woonaanbod (in een Vlabinvest-project)

Bescheiden huurwoningen van sociale huisvestingsmaatschappijen werken met inkomensplafonds. Voor bescheiden koopwoningen of bescheiden kavels gelden geen inkomensplafonds. Het bescheiden woonaanbod7 wordt enkel aan de hand van enkele volume- en oppervlaktenormen gedefinieerd.

Voor dergelijke bescheiden koopwoningen of kavels gelden in oorsprong geen toewijzingsregels die rekening houden met lokale binding. Indien echter dergelijk bescheiden woonaanbod gebouwd wordt door een sociale huisvestingsmaatschappij (SHM) en gecombineerd wordt met Vlabinvest-woningen in éénzelfde project, moest overeenkomstig het besluit van de Vlaamse Regering van 7 oktober 2011 betreffende de werking en het beheer van het Investeringsfonds voor grond- en woonbeleid voor Vlaams-Brabant en tot wijziging van diverse besluiten tot uitvoering van de Vlaamse Wooncode, gewijzigd bij het besluit van de Vlaamse Regering van 21 december 2012, wel de lokale binding via de Vlabinvest- voorrang8  worden toegepast.  Met overgang van de bevoegdheden van Vlabinvest naar Vlabinvest apb werd voormeld besluit evenwel opgeheven.

Het DGP voorziet in zijn artikel 4.2.10 evenwel nog steeds de mogelijkheid van een gemeentelijk reglement Bescheiden Wonen, waarbij lokale toewijzingsregels kunnen opgelegd worden aanvullend op of afwijkend van de toewijzingsregels die de Vlaamse Regering eventueel zou vastleggen.

Bij het op 20 juli 2018 principieel goedgekeurde ontwerp van Besluit van de Vlaamse Regering “tot wijziging van het Financieringsbesluit en tot wijziging van het besluit van de Vlaamse regering van 18 oktober 2013 tot reglementering van de verhuring van bescheiden huurwoningen van sociale huisvestingsmaatschappijen” werd nog geen melding gemaakt van Vlabinvest apb.

Het op 20 juli 2018 principieel goedgekeurde voorontwerp van decreet tot wijziging van diverse bepalingen betreffende het woonbeleid schaft de mogelijkheid af voor sociale huisvestingsmaatschappij om bescheiden koopwoningen te verwerven, te realiseren en te vervreemden.

2. Wonen in eigen streek

Het tweede systeem dat geen inkomensplafonds hanteerde, wordt “Wonen in eigen streek” genoemd, waarbij hoofdzakelijk de binding met de gemeente als toewijzingscriterium gold.

Wonen in eigen streek was geen exclusief fenomeen voor de Vlaamse Rand, waar Vlabinvest dat wel is. Het gold enkel in die gemeenten die opgenomen zijn op een driejaarlijkse lijst.

‘Wonen in eigen streek’ gold vanaf 1 september 2009 tot en met 31 augustus 2012 in de volgende gemeenten:

        Affligem, Asse, Beersel, Bertem, Bierbeek, Boortmeerbeek, Dilbeek, Drogenbos, Grimbergen, Herent, Hoeilaart, Kortenberg, Kraainem, Leuven, Liedekerke, Linkebeek, Machelen, Meise, Merchtem, Sint-Genesius-Rode, Sint-Pieters-Leeuw, Steenokkerzeel, Tervuren, Vilvoorde, Wemmel, Wezembeek-Oppem en Zaventem.

‘Wonen in eigen streek’ gold vanaf 1 september 2012 tot en met 31 augustus 2015 in de volgende gemeenten:

Asse, Beersel, Bertem, Bierbeek, Boortmeerbeek, Dilbeek, Drogenbos, Grimbergen, Herent, Hoeilaart, Kortenberg, Kraainem, Leuven, Liedekerke, Linkebeek, Machelen, Meise, Oud-Heverlee, Overijse, Sint-Genesius-Rode, Sint-Pieters-Leeuw, Steenokkerzeel, Tervuren, Vilvoorde, Wemmel, Wezembeek-Oppem en Zaventem.

Het Grondwettelijk Hof heeft bij arrest nummer 144/2013 van 7 november 2013 de regeling “Wonen in eigen streek” die was opgenomen in boek 5 van het GPD, vernietigd.Tot op heden is er geen regelgevend initiatief genomen om de regeling te herstellen of een aangepaste regeling in te voeren.

 

Uw partner

vlabinvest